از دهستان چهار كوه بخش مركزي شهرستان كردكوي در جنوب شرقي و شرق آن قرار دارد و از لحاظ معماري سنتي داراي بافت با ارزش فرهنگي است. از آجرهاي شهر تميشه براي ساخت و سازهاي روستايي استفاده شده است.

درباره شهر تميشه مورخين و جغرافيدانان قرون ميانه اسلامي و سياحان مطالبي را به نگارش درآورند، علاوه بر اين در شاهنامه از آن ذكر شده است:

ز آمل گذر سوي تميشه كرد نشست اندر آن نامور بيشه كرد

كجا كز جهان كوس خواني همي جز اين نام نيزش نداني همي

در سال 1962 ميلادي

"ديويد بيوار" از باستان شناسان و ايران شناسي انگليسي از "سر كلاته خرابشهر" بازديد كرد و در سال 1964 ميلادي . با توجه به اطلاعات منابع كتبي قرون اوليه اسلامي و تعيين موقعيت تميشه بوسيله "رابينو" كه تا حدودي درست و صحيح بود، با بررسي و حفاري به سرپرستي "گزا فهرواري " انجام شد.

"بيوار وفهرواري"

ضمن كاوش در ديوار تميشه ترانشه و قلعه (بانصران) بانو سران (ترانشه و ارگ شهر تميشه ترانشه با همكاري "ادوارد كيل" از وضع موجود محوطه نقشه اي تهيه نمودند. هر چند 22 روز بيشتر كار نكردند ايشان ضمن ارائه اطلاعات بسيار خوبي برگرفته از منابع اسلامي، گزارش مقدماتي خود را به چاپ رسانيدند.


هدف از انجام پژوهش ها

شهر تميشه و تاسيسات وابسته به آن در جريان رشد فزاينده طرحهاي عمراني در زمينه راه سازي و كشاورزي دردهه هاي اخير دستخوش تغييرات و دگرگوني هاي زيادي گرديد، كه حاصل آن ها منجر به تخريب بخش هاي آن شده است.
در بهار سال 1380 شركت آب منطقه اي استان گلستان طرح پيشنهادي احداث " آب بندان" در محدوده شهر تميشه را ارائه نمود. "جبرئيل نوكنده" و "حميد عمراني ركاوندي" براي اعلام نظر كارشناسي به منطقه اعزام شدند و ضرورت پژوهش ميداني در محدوده آب بندان را مطرح نمودند تا ضمن اظهار نظر قطعي در خصوص طرح مذكور، از وضع موجود شهر تميشه و تاسيسات وابسته گزارش مستند تهيه و از طرفي پرونده آثار ثبتي آنرا تكميل نمايند.

نتايج بدست آمده

در 14 گمانه اي كه در محدوده طرح "آب بندان" در شهر حفر گرديد، مشخص شد كه:





1) تمام محدوده مخزن "آب بندان" در عرصه محوطه تاريخي "شهر تميشه " جاي دارد و هرگونه ساخت و ساز موجب تخريب آن ميشود ، علاوه بر اين شبكه آبياري تحت پوشش آن كاملا در محدوده شهر قرار ميگيرد كه طبعا" بدنبال آن كشت آبي و تسطيح زمينهاي كشاورزي موجبات تخريب ااثر را فراهم مي كند.
2) محدوده شهر تميشه شامل مكانهاي قلعه بانوسران (بانصران) ، موزي لاپه ، محوطه بانوسران (بانصران، بن سرون) ديوار تميشه و ارگ تميشه (خراب شهر) و امامزاده قاسم و قبرستان است كه تمامي آن ها از تاسيسات وابسته در محدوده حصار دروني شهر تميشه هستند.
3) با توجه به نقشه ترسيمي ادوارد كيل از شهر تميشه ، وضع موجود مستند سازي (فيلم ، عكس ) شد وموقعيت محلي آنها در نقشه ترسيم شد، پرونده ثبتي هر يك تكميل گرديد كه خوشبختانه همگي در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده اند .
4) گزارش بيوار و فهرواري ، قلعه بانوسران بخشي كه در جنگل وجود داشت گزارش نشده و پلان ترسيمي ناقص بود در اين برنامه ادامه بقاياي معماري قلعه در جنگل شناسايي شد و در گمانه زني كه در دو قسمت ديوار قلعه صورت گرفت _ مشخص شد كه پي قلعه از سنگ هاي بزرگ رودخانه اي بصورت خشكه چين است كه برفراز آن با استفاده از آجر به ابعاد ×8 32×32 سانتيمتر ديوار را ساختند كه مشابه چنين شيوه ساخت در محوطه "موزي لاپه" وجود داشت كه اين اثر در حدفاصل قلعه بانوسران (بانصران) و ارگ شهر قرار دارد.
5) يافته هاي سفالي و بام پوش هاي سفالي كانالي و استوانه اي شكل هماننند گزارش "بيوار و فهرواري " بوده است و شئي ويژه بدست نيامد.
متاسفانه از زمان كاوش "بيوار و فهرواري" تا كنون بر اثر تسطيح زمينهاي كشاورزي بخش هاي از شهر باستاني تخريب شده است و در برخي موارد فقط "ته رنگ" آثار را مي توان مشاهده كرد.
در بررسي تاسيسات شهر يك كانال باستاني شناسايي شد كه آب رودخانه "ميرانلو" را از داخل جنگل با كانال احداثي خاكي به داخل شهر منتقل مي كرد كه در امتداد كانال در محوطه "بانوسران (بن سرون) " بقاياي زيادي از جوش كوره آجر ديده مي شود كه احتمالا" بخاطر دسترسي آسان به آب كوره هاي آجرپزي را در اينجا احداث كرده اند .
بقاياي ديوار تميشه را از بخش جنگلي در جنوب شهر تميشه تا خليج گرگان در شمال بررسي پيمايشي نموديم كه با استفاده از قايق دستي در حدود 2 كيلومتر بقاياي ديوار را در خليج گرگان شناسايي كرديم كه ادامه آن نياز به امكانات بيشتري داشت و در حال حاضر از شروع و پايان ديوار اطلاع دقيقي نداريم و بايستي با بررسي ميداني و استفاده از عكس هاي هوايي به شناسايي آن اقدام كرد.
پيشنهاد مي گردد در راستاي مطالعات روي ديوارهاي تدافعي در مرزهاي شمالي كشور و شناسايي دلايل و روند بنياد آنها، شناسايي نواحي شهري و قلاع پيرامون پژوهشهاي جامع صورت گيرد مسلما بررسي و شناخت ديوار و شهر تميشه به جهات باستان شناسي و تاريخي يكي از ضروريات است و با انجام برنامه هاي دراز مدت پژوهشي بتوان نسبت به باز سازي فرهنگي تميشه اقدام كرد.

محدوده شهر تميشه از نظر جغرافياي طبيعي در حاشيه جنگل هاي دامنه شمالي كوهستان البرز جاي دارد كه ديوار تميشه از بخش كوهستاني _ جنگلي شروع و تا خليج گرگان ادامه دارد. موقعيت جغرافيايي آن در 13 كيلومتري شهر كردكوي و در حدود ده كيلومتري جنوب خليج گرگان مي باشد. از نظر اقليمي داراي آب و هواي معتدل و مرطوب است.